دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • گزارش تصویری
  • فیلم و صوت
  • درباره ما
  • سلامت و تندرستی
  • تاریخ شفاهی
  • انتصابات



درباره روابط عمومی
شماره های تماس با ما
پست الکترونیکیiumspr@iums.ac.ir
آدرس: اتوبان شهید همت بین شیخ فضل ا.. نوری و شهید چمران دانشگاه علوم پزشکی ایران مرکز همایشهای رازی روابط عمومی

جامعه ایرانی پدیده ناشنوایی،کم شنوایی و پیامدهای آن را نمی شناسد

 | تاریخ ارسال: 1399/7/9 | 
جامعه ایرانی پدیده ناشنوایی،کم شنوایی و پیامدهای آن را نمی شناسد
جامعه ایرانی پدیده ناشنوایی،کم شنوایی و پیامدهای آن را نمی شناسد

به مناسبت روز جهانی ناشنوایان به سراغ سرکار خانم دکتر فرنوش جاراللهی، موسس آموزش های تربیت شنوایی به دانشجویان این رشته و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران رفتیم تا در این باره گفتگو کنیم.
    
۳۰ سپتامبر روز جهانی ناشنوایان نامگذاری شده. لطفا درباره علت و هدف نامگذاری این روز توضیح بدهید؟
کنگره جهانی ناشنوایان برای اولین بار در سال ۱۹۵۸ جشن روز جهانی ناشنوایان را برگزار کرد ، بعدها هفته آخر سپتامبر به هفته جهانی ناشنوایان و۳۰ سپتامبر روز جهانی ناشنوایان نام گذاری شد. هدف از نام گذاری چنین روزی، ارتقای فرهنگ ارتباط با ناشنوایان، اهمیت به کارگیری زبان اشاره به عنوان راه ارتباطی برای اکثریت ناشنوایان، جلب توجه و آشنا سازی سیاست گزاران، مسئولین و عموم مردم جامعه با دست آوردها و توانمندی های ناشنوایان از یک سو، و از سوی دیگر شناخت مشکلات و معضلاتی است که این قشر در جامعه با آن روبرو هستند. 
رسالت کنگره جهانی ناشنوایان چیست؟
رسالت کنگره جهانی ناشنوایان ارتقاء حقوق ناشنوایان ، حق استفاده از زبان اشاره ، دسترسی به موقعیت های برابر و داشتن جایگاه اجتماعی در زندگی آنها است. و این امر با شناسایی مشکلات و موانع بر سر زندگی روزانه آنها و رفع این موانع، و همچنین فراهم آوردن شرایط تحصیل، اشتغال و زندگی برابر با سایر افراد جامعه محقق خواهد شد. 
در مورد زبان اشاره توضیح بدهید؟
 بنابر تعریف کمیسیون علمی زبان اشاره فدراسیون جهانی ناشنوایان، زبان های اشاره زبان های دیداری حرکتی هستند مبتنی بر استفاده از دست ها، چشم ها، صورت، دهان، بدن؛ و الفبای دستی. افراد ناشنوا در هر جای دنیا زبان اشاره بومی خود را دارند. 
این زبان به اشخاص ناشنوا فرصت می دهد که خودشان را با ظرفیت کامل به هر گونه ای بیان کنند که با زبان گفتاری نمی توانند. کلمات و قواعد جمله سازی زبان اشاره در یک منطقه جغرافیایی مانند زبان گفتاری در همان منطقه نیست. و معمولا زبان های اشاره زبانی مستقل از زبان گفتاری هستند که در داخل جوامع ناشنوا رشد یافته است. گرچه ناشنوایان به دلیل محدودیت ارتباطی که دارند بیشتر از زبان اشاره استفاده می کنند و در بین آنها رواج دارد اما افراد شنوا هم به دلایل مختلف از زبان های اشاره خاص برای برقراری ارتباط استفاده می کنند مثل غواص ها که استفاده از اشاره در زیر آب مرسوم هست.
تعداد افراد دارای اختلال شنوایی در جهان چقدر است و چه عواملی باعث ناشنوایی می شود؟
طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۰ بیش از ۵ % جمعیت جهان کم شنوا و ناشنوا هستند که ۷% این مقدار را کودکان تشکیل می دهند که رقمی بالغ بر ۳۴ میلیون کودک کم شنوا در دنیا است.  متاسفانه در حدود ۳۰ تا۴۰% کم شنوایی های مادرزادی در کودکان همراه با یک مشکل اضافه تر هست. مثلا علاوه بر کم شنوا بودن، کودک دچار اختلال یادگیری است یا اوتیستیک هست یا فلج مغزی هم دارد که در این شرایط معمولا برقراری ارتباط بسیار دشوار تر می شود. ۹۳% بقیه جمعیت کم شنوا در جهان، بزرگسال و سالمند هستند که تعدادی بصورت مادرزادی از هنگام تولد دارای کم شنوایی شده اند و تعدادی هم به دلایل اکتسابی مثل ضربه های به سر، ضربه های صوتی و بیماریها در دوره بزرگسالی و یا در اثر مثلا پیرگوشی در دوره سالمندی دارای کم شنوایی شده اند. 
دسترسی ناشنوایان به امکانات و تسهیلات در جامعه بسیار دشوار و گاهی حتی غیرممکن است و سازوکارهای آن در جامعه  بخوبی اندیشیده نشده
سطح کیفی زندگی افراد ناشنوا نسبت به شنوا چگونه است؟
زبان یک نوع وسیله ارتباطی است که در آن افکار و احساسات برای انتقال معنای کلام به دیگران نمادسازی شده است. این نمادها صورت ها گوناگون هستند مانند نمادهای نوشتاری، گفتاری، اشاره ای، هنری، پانتومیم و امثالهم. آنچه که مهم هست بدانیم اینه که در اثر کم شنوا یا ناشنوا شدن کیفیت برقراری ارتباط در این افراد دچار مشکل می شود و درنتیجه کیفیت زندگی آنها تحت تأثیر قرار می گیرد و بنابراین نیازمند بهسازی با رفع این موانع و مشکلات هستند.
چطور می توان به افزایش کیفیت زندگی این افراد کمک کرد؟
کیفیت زندگی هر انسانی تابع کیفیت روانی او؛ و کیفیت روانی تابع کیفیت روابط آنها است. برقراری ارتباط یک نیاز بنیادین روانشناختی است. اگر این نیاز ارتباطی در انسان ها بدرستی ارضاء نشود گفته میشه که دچار سوء تغذیه روانی خواهند شد. روانشناسی به ما انسان ها درس می دهد که خودآگاهی و عزت نفس خود را بالا ببرید، یعنی خود را همانگونه که هستید (با همه داشته ها و نداشته هایتان) قبول داشته و دوست بداریم. روانشناسی می گوید اعتماد به نفس خودتان را افزایش دهید یعنی به توانایی های خود باور داشته باشید و تلاش کنید ارتباطتان با دیگران مؤثر باشد. 
اهمیت درمعرض زبان قرارگیری نوزادان و کودکان ناشنوا چیست؟
همه کودکان تا ۵ سالگی ساختار اساسی زبان مادری شان را فرا می گیرند، هرچند بین آنها از لحاظ درجه هوشی و محرک های محیطی تفاوت وجود دارد. کودکان دارای شنوایی از طریق شنیدن (ارتباط شنیداری-کلامی) و کودکان دارای ناشنوایی از طریق اشاره، بینایی و شنوایی ( ارتباط از طریق زبان اشاره توأم با لبخوانی و شنیدن) زبان اول یا زبان مادری خود را فرا می گیرند. این فراگیری حاصل کنش متقابل محیط و وراثت است و در دوره خاصی رخ می دهد، بطوری که کودک می بایست از بدو تولد تا ۵ سالگی (بویژه سه سال اول زندگی) بطور تمام و کمال در معرض زبان اول خود قرار گیرد. در این دوره زمانی تسلط به زبان اول شکل خواهد گرفت. شواهد تحقیق نشان می دهد که محرومیت از زبان (و نه صرفا داشتن کم شنوایی های شدید و عمیق)، دلیل اصلی رشد ضعیف زبان، پیامدهای سوء آموزشی و ارتباطی در ناشنوایان است و عدم قرار گرفتن در معرض زبان اشاره برای کودکان ناشنوا در مراحل اولیه رشد آنها قابل ردیابی است. 
علاوه بر این، نگرانی های مربوط به تأخیر در رشد، اختلال توجه و مشکلات عاطفی-هیجانی- اجتماعی همچنان در کودکان کم شنوا دیده می شود و بالاخره این عدم درمعرض قرارگیری، به تفاوت های عصبی دائمی (مانند رشد کمتر میلین در مسیرهای عصبی زبانی) در افراد ناشنوا که تسلط کافی به یک زبان گفتاری را ندارند و در افرادی که با تاخیر در معرض زبان اشاره قرار گرفته اند در مقایسه با افرادی که به موقع در معرض آن قرار گرفته اند، منجر می شود.
پس غربالگری شنوایی در دوران نوزادی اهمیت زیادی دارد.
بله. بطورخلاصه، وقتی توسط غربالگری شنوایی در دوره نوزادی به والدین گفته می شود نوزادتان ناشنوا یا کم شنوا است، باید آگاهانه تصمیم بگیرند چه نوع وسیله کمکی و چه شیوه ارتباطی ممکن راه انتخاب کنند؛ نکته مهم این است که فقط بطور تمام و کمال نوزاد را در معرض زبان قرار دهند، و از آنجا که در افت شنوایی های متوسط شدید به بالا استفاده از شنوایی و لب خوانی برای این درمعرض قرارگیری نمی تواند کامل باشد، استفاده اولیه از زبان اشاره برای پیشگیری از محرومیت اولیه زبانی ضروری بنظر می رسد.  
چه توصیه ای دارید برای کسانی که فرزند ناشنوا دارند؟
والدین عزیز که به شما گفته شده کودکتان کم شنوایی دارد؛ اگر با پدیده ناشنوایی یا کم شنوایی آشنایی ندارید، با مراجعه به مراکز ارائه خدمات توانبخشی شنوایی، هم از شما حمایت خواهد شد تا از لحاظ عاطفی-هیجانی واقعیت این پدیده را بهتر بپذیرید و آموزش و خدمات متناسب با وضعیت شنوایی کودک به شما ارائه می شود. بخاطر داشته باشید که چند ماه اول زندگی رابطه عاطفی مادر با نوزادش در شکل گیری و رشد عاطفی-هیجانی او بسیار اهمیت دارد.
برویم سراغ وضعیت جامعه؛ آیا جامعه ایران، ناشنوایی وکم شنوایی را می شناسد؟
۹۰ درصد افراد ناشنوا دارای والدین شنوا هستند. بنابراین عدم آشنایی خانواده ها با پدیده ناشنوایی و کم شنوایی و پیامدهای آن بسیار بالاست. هر آنچه که باعث شود کودک آنها را به سمت شنوا شدن ببرد و بطورکلی کم شنوایی را از بین ببرد باعث خوشحالی آنها است. متاسفانه این به معنی عدم پذیرش وجود ناشنوایی / کم شنوایی در فرزند است و این نوع نگرش مشکلات فراوانی  از جمله مشکلات روانشناختی که اصولا ربطی به پدیده ناشنوایی ندارد، برای اعضای خانواده و کودک ناشنوا / کم شنوا ایجاد می کند. آگاهی رسانی در این موارد به مردم جامعه ما جهت جلوگیری از این نوع محرومیت زودرس زبانی در چنین نوزادانی خیلی پایین است. مردم جامعه ما نمی دانند که نه استفاده از سمعک همراه با روش های ارتباطی شفاهی و لبخوانی؛ و نه استفاده از پروتز کاشت حلزونی، هیچ کدام نمی تواند این کودکان را بطور کامل شنوا کند.
جامعه ایرانی ما پدیده ناشنوایی / کم شنوایی و پیامدهای بعدی آن را نمی شناسد؛ جامعه ما نمی داند که زبان و فرهنگ افرادی که دارای ناشنوایی / کم شنوایی هستند چیست، مشکلات آنها در جامعه شنوا چیست و چگونه باید با آنها ارتباط برقرار شود. بنابراین نتیجه می گیریم که برای رفع مشکلات آنها در جامعه، می بایست آگاهی سازی های وسیع در سطح جامعه برای افراد شنوا صورت گیرد و ضروری است که جامعه شنوا با جامعه متنوع و ناهمگون ناشنوایان / کم شنوایان آشنا شده و نیازهای مختلف و مشکلات آنها را بشناسند.
امروزه بسیاری از کشورها به کودکان شنوا در مهدها ، زبان اشاره یاد می دهند تا بتوانند با ناشنوایان ارتباط بگیرند.

چالشهای ناشنوایان برای برخورداری از فرصت های برابر چیست؟ 
همه ما اعم از خانواده، مربیان، متخصصین توانبخشی، پزشکان، مسئولین و بویژه خود فرد ناشنوا، هر کدام به فراخور امکاناتمان؛ باید فرصت های پیشرفتِ برابر برای افراد ناشنوا ایجاد کنیم. مشکل اصلی اکثر افراد ناشنوا یا کم شنوا برخلاف تصور عموم، "برقراری ارتباط" نیست، بلکه "ارتباط با افراد شنوا" است. 
در مجمع عمومی سازمان ملل متحد قواعد استاندارد برابرسازی فرصت ها برای ناشنوایان صریحاً ذکر شده به این معنی که در سیاست های آموزشی باید تفاوت های فردی بطور کلی در نظر گرفته بشه؛ به عنوان مثال اهمیت زبان اشاره به عنوان یک وسیله ارتباطی در بین ناشنوایان باید مورد قبول قرار گیرد و پیش بینی لازم صورت گیرد تا افراد ناشنوا به یادگیری زبان اشاره خود دست یابند. بعد از  بیانیه سال ۲۰۰۳، اکثر کشورها زبان اشاره خودشون را بعنوان "زبانی حرکتی، دیداری" با کلمات و قواعد ساختاری خود که مورد استفاده عده محدودی از مردم در زندگی روزانه آنها است به رسمیت شناخته و از آن حمایت می کنند. آنها امروزه به کودکان شنوا در مهدها، زبان اشاره یاد می دهند تا چنانچه کودک ناشنوایی به آن مهد آمد و روش ارتباطی او اشاره بود، مشکل ارتباطی با کودکان شنوا را نداشته باشد.
چالش های دیگری که وجود دارند شامل:  نگاه شنوا-محور داشتن به افراد ناشنوا یا کم شنوا، نپذیرفتن آنها در جمع های شنوا بدلیل مشکل ارتباطی، حذف مطالب درسی و ندادن شغل بدلیل باور نداشتن به توانایی های یادگیری  و شایستگی های آنها، در جریان وقایع و اخبار روز قرار نگرفتن؛ اینها در مجموع فرصت های پیشرفت برابر را از آنها خواهد گرفت.
بیایید از امروز به توانمندی های این افراد اطمینان کنیم و موجب رشد آنها در زندگی خودشون و جامعه شویم.
بدون درک واقعی از مشکلات افراد ناشنوا یا کم شنوا برای آنها تصمیم نگیریم. ما واقعا نمی تونیم با گرفتن گوش هایمان ناشنوایی را تجربه کنیم و خودمان را بجای آنها بگذاریم
به عنوان آخرین سوال اگر صدای ناشنوایان و کم شنوایان باشید، آنها چه می گویند؟
زبان آنها که زبان اشاره ایرانی است، از سوی جامعه، مسئولین و سیاست گزاران آموزشی به رسمیت شناخته شود. فرهنگ سازی برای شناساندن این زبان به افراد جامعه، انتشار کتب متعدد اشاره و فرهنگ ناشنوایی، تربیت مترجمین این زبان صورت بگیرد. امکان تحصیل در مدرسه و دانشگاه به این زبان امکانپذیر گردد. برای استفاده از برنامه های تلویزیونی وجود زیرنویس و مترجم اشاره ؛ در مجامع عمومی مثل سمینارها و همایش ها، سینما و تئاتر؛ در مراجع قضایی، انتظامی و دادگاه ها؛ وجود مترجم  بسیار ضروری است.
آنها از نظر کسب درآمد، مسکن و تهیه مایحتاج زندگی بدلیل نداشتن شغل مناسب دچار مشکلات فراوان هستند و این ناشی از نگاه نادرست و غیرعادلانه است. چون تصور می کنند ناشنوایان / کم شنوایان ناتوان هستند و از پس انجام کارها بر نمی آیند، درحالیکه آنها بسیار توانمند هستند و کارها و مسئولیت های خود را بخوبی انجام می دهند.
دسترسی این افراد به امکانات و تسهیلات در جامعه بسیار دشوار و گاهی حتی غیرممکن است و سازوکارهای آن در جامعه  بخوبی اندیشیده نشده؛ مانند: تماس با اورژانس و آتش نشانی، خرید کردن و استفاده از تکنولوژی های به روز و ... .
گاهی ما بدون درک واقعی از مشکلات افراد ناشنوا یا کم شنوا برای آنها تصمیم می گیریم. ناشنوایان وکم شنوایان چندین گروه هستند و مشکلات آنها بسیار متنوع و متفاوت است. ما واقعا نمی تونیم با گرفتن گوش هایمان ناشنوایی را تجربه کنیم و خودمان را بجای آنها بگذاریم. از این رو بهتر است در تصمیم گیری ها از نظرات و نیروی کار خود آنها استفاده بشود.
امیدوارم مردم عزیز جامعه ، توانمندیها و شایستگی های ناشنوایان و کم شنوایان عزیز کشور را ببینند و درحیطه های توانبخشی و تحصیل و شغل به آنها اعتماد کنند و آنها را درجمع خودشون پذیرا باشند.
سپاسگزارم از حضور شما در این گفتگو 

مصاحبه: روابط عمومی دانشکده توانبخشی
ویرایش و تنظیم: مجید نظامی


 


CAPTCHA
دفعات مشاهده: 444 بار   |   دفعات چاپ: 3 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر