دکتر شیدا نوربخش در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی مرکز بهداشت شمال غرب دو اظهار کرد: هاری از طریق گزش، ایجاد خراش یا تماس بزاق حیوان آلوده با مخاطات یا زخم‌های باز انسان منتقل می‌شود. به همین منظور و همزمان با گرامیداشت روز جهانی هاری و روز دامپزشک، تیم واکسیناسیون مرکز بهداشت شمال غرب ۲ با استقرار در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، ۷۰ نفر از اساتید و دانشجویان این دانشکده را که به دلیل ماهیت شغلی و آموزشی در معرض مستقیم خطر مواجهه با حیوانات آلوده قرار دارند، تحت پوشش واکسیناسیون پیش از مواجهه (PrEP) قرار داد.

 

وی با اشاره به آخرین آمارها و وضعیت اپیدمیولوژیک بیماری در ایران و جهان ادامه داد: بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، سالانه نزدیک به ۵۹ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر ابتلا به هاری جان خود را از دست می‌دهند که ۴۰ درصد از این قربانیان را کودکان زیر ۱۵ سال تشکیل می‌دهند. متأسفانه در ایران نیز روند حیوان‌گزیدگی طی دو دهه گذشته روندی فزاینده و صعودی داشته است؛ به‌گونه‌ای که در سال گذشته بیش از ۴۴۵ هزار مورد حیوان‌گزیدگی به ثبت رسید که این رقم در مقایسه با ابتدای دهه ۱۳۸۰ افزایشی حدود ۹ برابری را نشان می‌دهد.

 

نوربخش افزود: در همین بازه زمانی، ۲۰ نفر از هموطنان بر اثر ابتلا به هاری جان باختند؛ مرگ‌هایی تلخ که همگی در صورت مراجعه سریع و دریافت خدمات پیشگیری، کاملاً قابل اجتناب بودند. در حال حاضر بر اساس بررسی‌ها، سگ‌ها با سهم ۶۰ درصدی، گربه‌ها با ۳۸ درصد و حیوانات وحشی با ۲ درصد، بیشترین سهم را در حوادث حیوان‌گزیدگی کشور به خود اختصاص داده‌اند.

 

وی با تأکید بر اینکه «واکسیناسیون پیش از مواجهه» به مثابه سپری مطمئن برای گروه‌های پرخطر عمل می‌کند، یادآور شد: تمامی افرادی که به اقتضای حرفه یا دوره تحصیلی با حیوانات تماس دارند—نظیر دامپزشکان، دانشجویان دامپزشکی، پرسنل آزمایشگاه‌ها، کارکنان حوزه بهداشت حیوانات، محیط‌بانان، شاغلان باغ‌وحش‌ها و چوپانان—در زمره گروه‌های پرخطر دسته‌بندی می‌شوند. ایمن‌سازی این افراد قبل از هرگونه مواجهه احتمالی، علاوه بر مصون‌سازی فردی، به عنوان یک راهبرد اساسی مانع از چرخش و گسترش بیماری در سطح جامعه خواهد شد.

 

مدیر گروه واحد بیماری های مرکز بهداشت شمال غرب دو اجرای این طرح مشترک با دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران را الگویی موفق از «همکاری‌های بین‌بخشی» در عرصه ارتقای سلامت جامعه خواند و گفت: در حال حاضر ۷۲۹ مرکز درمان پیشگیری و مراقبت از هاری در سراسر کشور فعال هستند که خدمات حیاتی واکسیناسیون و تزریق سرم ضدهاری را به صورت شبانه‌روزی و کاملاً رایگان به افراد دچار حیوان‌گزیدگی ارائه می‌دهند.

 

نوربخش در پایان با اشاره به هدف‌گذاری بین‌المللی برای حذف مرگ‌ومیر ناشی از هاری منتقل‌شده از سگ تا سال ۲۰۳۰ تأکید کرد: مرکز بهداشت شمال غرب دو آمادگی کامل دارد تا با تداوم تعاملات هم‌افزا با دانشکده‌های دامپزشکی و سایر نهادهای مرتبط، طرح‌های واکسیناسیون پیش از مواجهه گروه‌های در معرض خطر را در ابعاد گسترده‌تری پیگیری و اجرا کند.