به گزارش روابط‌عمومی مرکز آموزشی درمانی حمایت مادران شهید اکبر آبادی، یبوست یکی از مشکلات شایع در کودکان در سنین مختلف است که می‌تواند با کاهش دفعات اجابت مزاج، سفت و حجیم شدن مدفوع و یا دفع دشوار و دردناک همراه باشد.

 

دکتر سمانه وحدت‌نیا، فوق تخصص گوارش کودکان، در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی مرکز آموزشی درمانی حمایت مادران شهید اکبر آبادی گفت: در بیشتر موارد یبوست کودکان ناشی از بیماری زمینه‌ای مشخصی نیست و با اصلاح برخی عادات غذایی و رفتاری و در صورت نیاز، مصرف دارو برطرف می‌شود.

 

وی با اشاره به اینکه الگوی طبیعی اجابت مزاج در کودکان با توجه به سن متفاوت است، اظهار کرد: در هفته نخست زندگی، بیشتر نوزادان روزانه چهار بار یا بیشتر اجابت مزاج دارند و مدفوع آنها معمولاً نرم یا شل است. در سه ماه نخست نیز تعداد دفعات دفع می‌تواند از چند بار در روز تا یک بار در هفته متغیر باشد. تا حدود دو سالگی، بیشتر کودکان حداقل روزانه یک بار اجابت مزاج دارند و مدفوع آنها باید نرم و دارای قوام مناسب باشد.

 

وحدت‌نیا افزود: سفت یا حجیم بودن مدفوع، درد هنگام دفع، گریه و قوس دادن کمر در شیرخواران، خودداری از رفتن به دستشویی و انجام رفتارهایی مانند رقصیدن یا پنهان شدن هنگام احساس دفع، می‌تواند از نشانه‌های یبوست در کودکان باشد. گاهی نیز در کودکانی که آموزش توالت رفتن را پشت سر گذاشته‌اند، نشت مقادیر کمی از مدفوع در لباس زیر مشاهده می‌شود.

این فوق تخصص گوارش کودکان درباره اقدامات مؤثر برای رفع یبوست گفت: در موارد خفیف و کوتاه‌مدت، ایجاد تغییرات ساده در رژیم غذایی و رفتار کودک می‌تواند به بهبود شرایط کمک کند. مصرف برخی آب‌میوه‌های طبیعی مانند آب آلو، سیب و گلابی در حد مناسب، دریافت مایعات کافی و داشتن رژیم غذایی متعادل شامل غلات کامل، میوه‌ها و سبزیجات از جمله توصیه‌های مهم است.

 

وی تأکید کرد: در زمان ابتلای کودک به یبوست، نباید او را به خوردن مواد غذایی پرفیبر مجبور کرد و رژیم غذایی پرفیبر نیز نباید جایگزین سایر روش‌های درمانی شود. همچنین در برخی کودکان، مصرف زیاد فرآورده‌های لبنی مانند شیر گاو، ماست، پنیر و بستنی می‌تواند با یبوست ارتباط داشته باشد و در صورت عدم پاسخ به سایر روش‌ها، کاهش یا حذف موقت شیر گاو و فرآورده‌های لبنی با نظر پزشک قابل بررسی است.

 

وحدت‌نیا با اشاره به نقش عادات رفتاری در درمان یبوست ادامه داد: کودکانی که آموزش استفاده از توالت را دیده‌اند، بهتر است پس از وعده‌های غذایی حدود پنج تا ۱۰ دقیقه روی توالت بنشینند و حتی برای همین نشستن نیز مورد تشویق قرار گیرند. در صورتی که کودک در مرحله آموزش توالت قرار دارد و از دفع یا نشستن روی توالت ترس و امتناع دارد، بهتر است آموزش برای مدتی متوقف شود تا فشار روانی از کودک برداشته شود.

 

وی در پایان خاطرنشان کرد: یبوست مکرر، درد هنگام دفع، مشاهده خون در مدفوع یا پوشک، بی‌اشتهایی و کاهش وزن، نفخ و برآمدگی شکم یا استفراغ از علائمی هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند. همچنین در نوزادان زیر چهار ماه، دفع کمتر از سه بار در هفته یا داشتن مدفوع سفت، به‌ویژه در صورت همراهی با علائمی مانند استفراغ یا گریه بیش از حد، باید توسط پزشک ارزیابی شود.

 

وحدت‌نیا تأکید کرد: مراجعه به‌موقع به پزشک و توجه به عادات غذایی و رفتاری کودک می‌تواند از مزمن شدن یبوست و ایجاد ترس و اضطراب هنگام اجابت مزاج جلوگیری کند.