دکتر فربد عبادی‌آذر در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی معاونت بهداشت اظهار کرد: در سال‌های اخیر یکی از چالش‌های جدی حوزه سلامت، گسترش مواد روان‌گردان نوپدید یا NPS است. این مواد ترکیبات شیمیایی جدیدی هستند که برای تقلید اثرات مواد مخدر شناخته‌شده مانند حشیش، شیشه یا اکستازی تولید می‌شوند، اما ساختار شیمیایی آن‌ها تغییر یافته است.

 

وی افزود: بر اساس گزارش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)، هر سال ده‌ها ترکیب جدید در بازار جهانی مواد شناسایی می‌شود و همین تغییرات سریع، کنترل و شناسایی آن‌ها را دشوار کرده است.

 

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران یکی از ویژگی‌های مهم این مواد را عرضه با ظاهر و نام‌های فریبنده دانست و گفت: این مواد گاهی با عنوان‌هایی مانند ادویه گیاهی، نمک حمام، خوشبوکننده یا مواد تحقیقاتی عرضه می‌شوند تا خطر واقعی آن‌ها پنهان بماند.

 

وی ادامه داد: در حالی که مطالعات علمی نشان داده است برخی از این ترکیبات، به‌ویژه کانابینوئیدهای مصنوعی و مشتقات فنتانیل، می‌توانند چندین برابر قوی‌تر از مواد مخدر سنتی باشند و خطراتی مانند اختلالات شدید روانی، مشکلات قلبی، تشنج و حتی مرگ را به همراه داشته باشند.

 

عبادی‌آذر یادآور شد: بر اساس گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت و مؤسسه ملی سوءمصرف مواد آمریکا (NIDA)، نوجوانان و جوانان به دلیل کنجکاوی، دسترسی در فضای مجازی و تصور نادرست درباره بی‌خطر بودن برخی از این مواد، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. به همین دلیل آگاهی‌بخشی عمومی، آموزش مهارت‌های زندگی و اطلاع‌رسانی علمی درباره واقعیت این مواد از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری محسوب می‌شود.

 

وی خاطرنشان کرد: در حوزه سلامت، رویکرد اصلی باید افزایش آگاهی جامعه درباره نقاب‌های فریب این مواد باشد. چراکه بسیاری از مواد نوپدید با ظاهری ساده یا نام‌هایی جذاب وارد بازار می‌شوند اما در پشت این ظاهر، ترکیباتی ناشناخته و گاه بسیار خطرناک قرار دارد؛ بنابراین تقویت آموزش در خانواده‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها و ارتقای سواد سلامت در جامعه می‌تواند نقش مهمی در کاهش گرایش به مصرف این مواد داشته باشد.

 

عبادی آذر در پایان گفت: علوم پزشکی ایران با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و اجرایی خود، در راستای افزایش آگاهی و ارتقای سواد سلامت جامعه و نیز پیشگیری از آسیب‌های ناشی از مصرف مواد مخدر، برنامه‌هایی ازجمله غربالگری، شناسایی زودهنگام و اجرای اقدامات آموزشی و پیشگیرانه را در دستور کار دارد.